Borja García-Lorenzo, osasun-ekonomialaria eta Balioan Oinarritutako Osasun Arreta Ikerketa Taldeko ikertzaile nagusia, eragin handiko sendagaiei buruzko mahaian parte hartu zuen, eta balioa neurtzeko eta finantzaketara eta erosketara eramateko moduari buruz eztabaidatu zuen.
Biosistemak Institutuak Espainiako Ospitale Farmaziako Elkartearen (SEFH) 71. kongresu nazionalean parte hartu du, Kanaria Handian. Borja García-Lorenzok “Eragin ekonomiko eta sanitario handiko sendagaien kudeaketa” mahaian parte hartu zuen, balioan oinarrituta. Mahai horretan, osasunaren ekonomialari eta Balioan Oinarritutako Osasun Arretako (ASBV) ikertzaile nagusi gisa duen ikuspegia eman zuen. Mahaiak finantzaketa-erabakietan balioa txertatzeko, tratamenduekin lortzen diren emaitzak neurtzeko eta ondoren ospitaleek aplikatu behar dituzten akordio ekonomikoetan islatzeko zailtasunak aztertu zituen. Era berean, Kanaria Handiko Las Palmaseko Unibertsitateko Osasun Ekonomiako katedradun eta Prestazio Farmazeutikoa Finantzatzeko Aholku Batzordeko kide Laura Vallejo Torresek ebaluazioen eta finantzaketa-erabakien arteko lotura aztertu zuen, eta Kanaria Handiko Ama-haurrentzako Unibertsitate Guneko Kudeaketako zuzendari Luis Márquez Llabresek ospitale-kudeaketatik sendagaiak kontratatzeko erronkak azaldu zituen.
Neurtu balioa AVACetatik haratago
Mahaian zehar, ebaluazio ekonomiko tradizionalaren erabilgarritasunari buruzko esperientziak eta ezagutzak partekatu ziren, eta nola sendagai baten balioa ezin den murriztu kalitatearen arabera doitutako bizitza-urteetara. García-Lorenzok ordezkatutako Biosistemak ASBV taldearen esperientzia aurkeztu zuen, pazienteek jakinarazitako emaitzekin (PROM) eta asistentzia-esperientziako neurriekin (PREM), bai eta bizi-kalitatearen neurri generikoek atzematen ez dituzten aldeak detektatzen dituzten adierazle konposatuekin ere. Ildo horren emaitza da PACELYen proposamena (pazientearengan zentratutako emaitzen arabera doitutako bizi-urteak), taldeak berriki Frontiers in Public Health-en argitaratutako metrika bat, emaitzen adierazle konposatu bat eta biziraupenarekin konbinatzen duena, AVACen antzera, eta baliozko ebaluazioak egiteko aukera ematen duena. Taldeak aurrera egingo du orain “Balioaren ekuazioa: teoriatik praktikara (VALEC)” proiektuarekin, institutuak koordinatuta eta Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak finantzatuta. Proiektu horrek, gainera, pazienteen esperientzia-neurriak (PREMak) sartzen ditu emaitzez osatutako adierazlean.
Kostu-eraginkortasun atalaseei buruzko eztabaidan, gogora ekarri zuen Vallejo irakaslearekin egindako zenbatespen-lanak Osasun Ministerioak finantzatutako osasun-teknologien ebaluazio-txosten batetik sortu zirela, eta aurreratu zuen balioaren beste dimentsio batzuk kuantifikatzen ari direla ebaluazioetan sartzeko. Ildo hori Biosistemak “Redefining cost-effectiveness: integrating broader Efficiency and Equity dimensions in healthcare Funding decisions (REEF)” proiektuan garatzen ari da, Zientzia, Berrikuntza eta Unibertsitate Ministerioak beste bost erakunderekin batera finantzatuta.
Mahaian nabarmendu zen emaitzak neurtzea ez dela balioa neurtzearen sinonimoa, horrek lortutako irabaziak erabilitako kostuekin eta baliabideekin lotzea baitakar. Ildo horretan, balioan oinarritutako ordainketa-ereduetarantz aurrera egiteko beharra azpimarratu zen, emaitzak zein kostuak ASBV taldeak garatzen duen lan-ildo bat integratuz. Era berean, oraindik egiteke dauden erronkak aipatu ziren, hala nola pazienteko kostuei buruzko informazio zehatza izatea, asistentzia-prozesuan trazabilitatea izatea eta informazio-sistemen elkarreragingarritasuna. Azkenik, emaitzen neurketak osasun-kudeaketan eta -finantzaketan aplikazio praktikoa izan behar duela defendatu zen, balioan oinarritutako asistentzia- eta farmazia-ereduen ezarpen sistematikoa bultzatuz.
Valtermed eta ospitaleko farmaziaren gaineko karga
Mahai-inguruari esker, halaber, Valtermedek emaitzen araberako ordainketa-akordioei eusteko dituen mugak aztertu ahal izan ziren: datu egituratuen eskuragarritasuna, plataformen arteko elkarreragingarritasuna eta erregistratutako informazioa ustiatzeko gaitasuna. Ospitaleko farmazialariei erregistroaren zati handi bat beren gain hartzeak dakarren administrazio-kargari buruzko alertan jarri zen arreta, eta azpimarratu zuen balioa neurtzeko sistemak ezartzeak berariazko baliabideak eta antolamendua eskatzen dituela, beste laguntza-funtzio batzuk betetzen dituzten profesionalei betebehar berriak ez helarazteko. Kezka hori mahaiko parte-hartzaile guztiek partekatzen dute.
Parte-hartze horrekin, Biosistemak berretsi egiten du emaitzak neurtzean geratzen ez den balioan oinarritutako osasun-arretaren aldeko apustua; aitzitik, finantzaketa-, kudeaketa- eta erosketa-erabaki eraginkorragoak hartzen ditu, pazienteei benetan axola diena ardatz hartuta.
Diario Farma egunkariak honako albiste honetan jaso du interbentzioa: “Medikamentuen balioaren neurketa oraindik ez da haien finantzaketara eta erosketara lekualdatu”. (“La medición del valor de los fármacos sigue sin trasladarse a su financiación y compra”)
