Prostatako minbiziaren baheketa-pilotuaren balantzea Euskadin, Biosistemak sustatua
Programa hau EUCanScreen Europako proiektuaren barruan dago, eta minbiziaren baheketa-estrategia berriak ezartzea du helburu.
2025eko irailean, prostatako minbiziaren baheketa-pilotua hasi zen Euskadin, EUCanScreen Europako proiektuaren funtsezko ekimenetako bat, Europar Batasunean minbiziaren baheketa-programak indartzeko eta harmonizatzeko. Orain, abian jarri eta sei hilabetera, haren bilakaera eta aldi horretan Bilbo-Basurtu ESIan lortutako aurrerapenak aztertzen ari gara, Biosistemak, Osakidetza eta Osasun Sailaren lankidetzarekin.
Pilotuaren hasieratik, 5.300 gizon gonbidatu dituzte parte hartzera, 10.000 hautagaietatik. 2026ko martxoan, partaidetza-tasa % 40ra iritsi zen, eta % 11,5eko positibotasuna lortu zuen PSA proban eta prostatako 10 minbizi detektatzean. Lehen emaitza horiek etorkizuneko baheketa-programa populazional baten bideragarritasuna eta eragin potentziala aztertzeko aukera ematen dute.
Ebidentzia, analisia eta ebaluazioa
Hilabete hauetan zehar, Biosistemak hainbat ildo tekniko eta metodologiko garatu ditu, pilotajearen eta Europako proiektu osoaren oinarri direnak. Horien artean daude Europa mailan baheketa-datuak harmonizatzea, arriskuetan oinarritutako baheketarantz aurrera egiteko esparruak eta protokoloak garatzea, tarteko minbizien analisian adimen artifiziala aplikatzeari buruzko ebidentzia sortzea eta sei minbizi motatarako multikancer kalibratua modelizatzea, euskal biztanleriarentzako egokitzapen espezifikoak gehituz. Era berean, osasun-teknologiak ebaluatzeko lanean jarraitzen dugu, etorkizuneko baheketa-programak optimizatzeko.
Jarduera horiei esker, erabakiak hartzeko ezagutza erabilgarria sortzen da, eta detekzio goiztiarreko eredu zehatzagoak, eraginkorragoak eta bidezkoagoak lortzen dira.
Ezarpena eta ikuspegi estrategikoa
Osakidetzak pilotuaren lidergo operatiboari eusten dio, eta herritarren identifikazioa, gonbidapenak, proba diagnostikoak eta laguntza-zirkuituak kudeatzen ditu. Finkatuta dauden beste programa batzuetan, hala nola bularrekoetan edo kolonekoetan, izan duen ibilbidea funtsezkoa da prostata-baheketa etorkizunean ezartzeko behar diren baliabideak eta prozesuak ebaluatzeko.
Bestalde, Osasun Sailak ikuspegi estrategikoa eta plangintzakoa eskaintzen ditu, pilotuak osasun-sisteman duen eragina eta Euskadiko osasun publikoko lehentasunekin bat datorren aztertuz.
Detekzio goiztiarra hobetzeko aurrerapausoa
EUCanScreen, 38 milioi euroko aurrekontuarekin eta 29 herrialderen parte-hartzearekin, kalitate handiko baheketa-programak sustatzeko eta Europako desberdintasunak murrizteko lanean ari da.
Euskadiren ekarpenak, Biosistemak, Osakidetza eta Osasun Sailaren elkarlanaren bidez, prostataren baheketa posible bat balioesteko behar den ebidentzia eraikitzen laguntzen du, eskura dagoen ebidentziarik onenean oinarrituta. Aurrerapen horrek indartu egiten du EAE erreferentziazko lurralde gisa baheketa-programetan berrikuntza, ebaluazio eta ikerketa aplikatuan.
