JACARDIren osasun alfabetatze lana aurkezten diogu Osasun Ministerioari
Ane Fullaondo zuzendari zientifikoak eta Irati Erreguerena ikertzaileak, Osakidetzarekin batera, Euskadiko esperientzia erakutsi dute.
Biosistemak Osakidetzako Lehen Mailako Arretako Koordinazioaren eskutik – Iratxe Salcedok eta Clara Valek ordezkatuta –, urtarrilaren 20an Osasun Ministerioan aurkeztu du JACARDI Europako proiektuaren esparruan egindako lana, Euskadiko nerabe eta gazteen osasun-alfabetizazioa hobetzeari buruzkoa.
Bileran, JACARDI Europako proiektuaren esparru orokorra azaldu zen, FundeSalud (Extremadurako Batzordea) erakundearekin batera, baita Europako 21 herrialdetan hedatzen ari diren 143 pilotuak oinarritzen diren inplementazio bateratuko metodologia ere. Era berean, Europako proiektu pilotuen aurrerapenak partekatu ziren, arreta berezia jarriz Ophelia metodologiari. Ophelia diseinuan oinarritutako eredua da, ekitate-ikuspegia duena, eta bereziki populazio kalteberei egokitua.
JACARDI eta osasun-alfabetatzea
JACARDI Europako proiektu bat da, gaixotasun kardiobaskularren eta diabetesaren prebentzioa eta abordatzea hobetzeko helburua duena, arreta osasunaren alfabetizazioan, ekitatean eta iraunkortasunean jarriz.
Osasun-alfabetizazioko lan-paketea Santé publique Francek zuzentzen du, Mounia el Yamani eta Andrea Guajardo Villar ordezkari dituela, eta Biosistemak buru gisa, Ane Fullaondo Zabala zuzendari zientifikoaren eta Irati Erreguerena Redondo Biosistemak erakundeko ikertzaile eta proiektuen kudeatzailearen bitartez.
Osasun-alfabetatzea bi norabideko prozesu gisa ulertzen da: batetik, pertsonek osasun-informazioa eskuratzeko, ulertzeko, erabiltzeko eta ebaluatzeko dituzten trebetasunak biltzen ditu; bestetik, osasun-erakundeek informazio hori eskuragarri egiteko eta osasunari buruzko erabaki informatuak hartzea errazteko duten gaitasuna.
Ophelia metodologia eta ekitate-ikuspegia
Aurkezpenaren ardatz nagusietako bat Ophelia baliozkotutako nazioarteko metodologian oinarritutako baterako sorkuntzako metodologia izan zen, co ‑ diseinuko ikuspegi parte-hartzailea, esku-hartzearen diseinuaren hasierako etapetatik xede-biztanleriara eta alderdi interesdun nagusietara txertatzen duena.
Metodologia hori bereziki egokia da osasun-arloko desberdintasunei aurre egiteko, ekitatea sustatzeko eta pertsonen aniztasuna aintzat hartzeko, pertsona mota guztien ikuspegia eta premiak txertatuz, ahots guztiak kontuan hartuta.
JACARDIren esparruan 26 proiektu pilotu garatzen ari dira Europako 13 herrialdetan, horietako lau Espainian, hainbat biztanleria-talderentzat: biztanleria orokorra, helduak, diabetesa duten pertsonak, emakume haurdunak, biztanleria kaltebera eta haur eta nerabeak.
Estatu mailako esperientzia pilotuak
Bileran, osasun-alfabetizazioko estatuko lau esperientzia pilotuak aurkeztu ziren, besteak beste:
- Osasuneko alfabetizazioa optimizatzea, Aragoin iktus baten osteko arreta hobetzeko.
- Osasunaren alfabetizazio- eta sustapen-programak, hezkuntza-eremuan haurrei zuzenduta.
- Gaixotasun kardiobaskularretan eta diabetesean osasun-alfabetizazioa sustatzeko ekimenak, prestakuntza-eredu digitalen bidez.
- Osakidetzaren Osasun arloko Alfabetatze Programa, nerabeei, gazteei eta haien inguruari zuzendua, Biosistemak erakundeak koordinatua, Euskal Osasun Zerbitzuarekin lankidetzan.
Biosistemak erakundeak, Osakidetzako Lehen Mailako Arreta Koordinatzeko Zuzendariordetzarekin batera, topaketa horretan parte hartzeak indartu egiten du bi erakundeek osasun-sistemei buruzko ikerketarekin, Estatuak beste erkidego batzuekin duen lankidetzarekin eta osasun-alfabetizazioko estrategia berritzaileen garapenarekin duten konpromisoa, ekitatearen eta gizarte-inpaktuaren ikuspegitik.
